Theater de Speeldoos
Rembrandtlaan 35 – Baarn

Er zijn in Baarn diverse zalen geweest voor voorstelling, toneelopvoeringen etc. Denk aan de grote zaal achter Hotel Central op de Brink en in de Brinkstraat. De zaal achter restaurant Astoria in de Oranjestraat en natuurlijk vanaf 1928 Musis Sacrum. Musis Sacrum werd in 1969 gesloten en in 1976 gesloopt. Baarn zat van 1969 tot 1974 zonder theater.

Toen de dependance van de Academie voor Sociaal Werk De Nijenburgh naar Culemborg verhuisde kwam hun gebouw aan de Rembrandtlaan vrij. Jan Fokkinga, ambtenaar cultuur- en jeugdzaken, initiator en secretaris van de Culturele Raad in Baarn richtte samen met Wim Peters het Cultureel Centrum De Speeldoos op, toen een onderdeel van de gemeentelijke organisatie.

Na een verbouwing kon in 1974 het theater in het oude gebouw van de Nijenburgh trekken. Daarbij werd het podium uit de vroegere Oosterschool gebruikt. Omdat het theater nog geen naam had gekregen werd een prijsvraag uitgeschreven. De toenmalige wethouder van Cultuur, Fine de Leeuw-Mertens, heeft toen de naam: ‘De Speeldoos’ anoniem ingezonden. Deze naam was volledig geïnspireerd op de vorm van het gebouw en de functie die het zou krijgen.

Het theater werd officieel geopend op 15 september 1975. Later kwam er een grote zaal bij het bestaande gebouw. De huidige theaterzaal stamt uit 1985. Op 12 septmeber 1985 heropent burgemeester Jacobus Pieter Miedema (1934 – 1994) de Speeldoos na een verbouwing. Dit was 10 jaar na de eerste opening. De burgemeester mocht hiervoor een  herdenkingssteen in een zij muur onder de luifel bij de ingang van de speeldoos plaatsen. Dit was op 18 oktober 1984.

Het programma van Theater de Speeldoos omvat o.a. toneel, musicals, cabaret en jeugdvoorstellingen alsmede kindervoorstellingen en regelmatige filmavonden.

Het theater biedt ook ruimte aan plaatselijke (amateur-)kunstenaars om hun werk te exposeren. Naast de vele incidentele workshops en activiteiten, zijn er verenigingen die cursussen op cultureel en maatschappelijk gebied verzorgen, zoals De Volksuniversiteit en de Nutsschool voor Expressie.

In 2003 kwam er in de Speeldoos een grotere foyer en werden er meer zalen gebouwd voor de verhuur. In de zomer van 2011 werden na 25 jaar de grote en kleine zaal volledig verbouwd.

En nu, anno 2020……. Grote veranderingen. Blijft de Speeldoos bestaan? Komt de bibliotheek ook in de Speeldoos? Gaat alles naar een cultuurhuis aan de Brink?

Allemaal vraagtekens. Het blijft nog even ongewis.

Burgemeester mr. J.P. Miedema (CDA). Hij was van 1 september 1976 tot 10 oktober 1994 burgemeester van Baarn. Voor Baarn was hij burgemeester in Dokkum. Foto rechts de eedaflegging bij de Commissaris van de Koningin. (1976 koningin Juliana) 

Informatie werd verzameld in het archief van de Historische Kring Baerne, uit het boek de geschiedenis van Baarn van Meester Pluim, op de website www.historischekringbaerne.nl,  op de website www.groenegraf.nl , diverse publicaties op internet en vooral uit gesprekken met bewoners van de panden waarin een steen zich bevind. Bijna alle foto’s zijn gemaakt door de auteur. De foto’s van het moment van de steenlegging zijn  gemaakt door de bewoners van het betreffende pand of zijn overgenomen uit oude kranten. Veel informatie is gevonden in de Baarnsche Courant.

Dank aan iedereen die belangeloos zijn medewerking heeft verleent bij het verstrekken van informatie.