Voormalige Smederij Wolterink
Leestraat 32 – Baarn

De eerste steen gelegd door B.H.J. Wolterink 1 juni 1893. Zo luidt de simpele tekst op een prachtige oude gedenksteen, die al bijna 125 jaar op een prominente plaats naast de deur van een pand in de Leestraat is ingemetseld. Het pand heeft in de loop der jaren veel bewoners en huisnummers gekend. Ooit was het nummer D57, later 32 en nu 38.

Het verhaal begint voor ons in 1887. In dat jaar werd in Baarn bij het pas getrouwde paar Gerrit Wolterink en Christina Hendrika Offerman een zoon geboren. Hij kreeg de namen Barend Hendrik Jan Wolterink mee. Barend  was vernoemd naar zijn grootvader Berend Hendrik Jan Wolterink.  Vader Gerrit was geen echte Barinees.  Hij werd in 1852, het jaar van de uitgifte van de eerste Nederlandse postzegel, geboren in Ootmarsum. Vader Gerrit overleed op 78 jarige leeftijd in 1930 te Baarn. Zijn laatste rustplaats lag op de Algemene begraafplaats aan de Wijkamplaan.

Vader Gerrit was een stevige kerel en harde werker. Dat moest ook wel met een beroep als smid. Hij was zowel fijnsmid als grofsmid. En dus ook hoefsmid. Een fijnsmid was een smid die gespecialiseerd was in het smeden van koper, een vak apart. Maar Gerrit kon het brood voor vrouw en vier kinderen niet alleen met zijn smidse verdienen. Hij  bracht ook groente rond. En niet alleen bij de eenvoudige lieden in het Baarnse, maar zelfs op paleis Soestdijk. Dus eigenlijk mocht hij zich hofleverancier noemen.

Na verloop van tijd ging het beter met vader Gerrrit. Hij beschikte zelfs over een telefoonaansluiting. In het telefoonboek van 1915 staat hij onder telefoonnummer 282 geregistreerd.

In 1893 werd begonnen aan de bouw van een gezinswoning annex smederij. Het huis werd opgesierd met een herdenkingssteen. Deze eerste steen mocht de 6-jarige Barend onder het toeziend oog van zijn ouders en andere genodigden leggen. Het was die 1e juni 1893 groot feest in de Leestraat. Van de oude smederij zijn gelukkig nog een aantal foto’s bewaard gebleven.

Op de foto genomen in de Leestraat staan vader Gerrit, de man met de hamer en 4 van zijn werknemers te poseren in de open deur van de smederij. Deze deur is zelfs heden ten dage nog goed herkenbaar in het huidige pand. Met name de breedte en de licht gebogen bovenzijde van de deur zijn nog kenmerkend aanwezig en de markante zijramen. De tweede oude foto gunt ons een kijkje aan de zijkant van het huis waar de smid met zijn mannen bezig is met het herstellen van een fornuis en een oude kolenkachel. Op het dekkleed staat te lezen: G. Wolterink Mr. Smid, Leestraat 57 Baarn.

De jonge steenlegger Barend is toen hij opgroeide in de voetsporen van zijn vader getreden en heeft het bedrijf overgenomen. In 1948 staat hij in de adresboekjes als grof en kachelsmid, werkend vanuit de Leestraat nummer 32.

Helaas bleek er na verloop van jaren minder vraag naar het werk van een grof en kachelsmid te zijn en is de smederij verdwenen. Het oude herkenbare pand staat nog altijd als stille getuige van een “industrieel” verleden in de Leestraat 38.

 

Informatie werd verzameld in het archief van de Historische Kring Baerne, uit het boek de geschiedenis van Baarn van Meester Pluim, op de website www.historischekringbaerne.nl,  op de website www.groenegraf.nl , diverse publicaties op internet en vooral uit gesprekken met bewoners van de panden waarin een steen zich bevind. Bijna alle foto’s zijn gemaakt door de auteur. De foto’s van het moment van de steenlegging zijn  gemaakt door de bewoners van het betreffende pand of zijn overgenomen uit oude kranten. Veel informatie is gevonden in de Baarnsche Courant.

Dank aan iedereen die belangeloos zijn medewerking heeft verleent bij het verstrekken van informatie.