De H. Nicolaaskerk  is twee maal gebouwd
Kerkstraat 19 – Baarn

Foto links de eerste H. Nicolaaskerk in de Kerkstraat en rechts het interieur van die kerk.

In 1795 telde Baarn slechts  995 inwoners. Baarn groeide, in 1840 was het aantal inwoners opgelopen tot  2065. Van deze 2065 inwoners waren er 1100 Rooms Katholiek. In de jaren die volgden bleef het aantal inwoners en het aantal Rooms Katholieken gestaag toenemen.

In 1853 werd de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland hersteld en kreeg Nederland opnieuw bisdommen, waardoor het kerkelijk leven zich kon gaan ontplooien. Omdat het Rooms Katholieke schuilkerkje op Santvoort te klein werd en bovendien wat ver van de dorpskern af lag, werd onder pastoor J.H. Nieuwenhuis (1856-1871) een verzoek ingediend tot de bouw van een nieuwe kerk aan de Schapendrift, nu de Kerkstraat. Het R.K. kerkbestuur kreeg van de minister van Eredienst, die had je toen nog, verlof een kerk te bouwen en een eigen begraafplaats aan te leggen.

De aanbesteding vond plaats op 15 maart 1860 voor het bedrag van f. 17.568,–. Voor het oude kerkhof bij het Santvoortse kerkje, dat vanaf 1829 in gebruik was geweest, kwam een begraafplaats achter de nieuwe kerk in de plaats.

Op 12 mei 1861 kon de nieuwe kerk in gebruik worden genomen. In de toren werd een zware luidklok (575 kg) opgehangen. Het kerkgebouw werd gewijd aan de patroonheilige van de vroegere katholieke kerk op de Brink (thans PKN), tevens de schutspatroon van Baarn, de Heilige Nicolaas. Naast de kerk werd een pastorie opgetrokken.

Foto links de steen in de muur van de tweede H. Nicolaaskerk aan de Kerkstraat, daarnaast de steen en rechts een foto van één van de steenleggers namelijk Pastoor P. J. C. Kok.

 

De bevolkingsgroei had zich inmiddels voortgezet. Mede debet hieraan was de spoorlijn die langs Baarn liep.  De H. Nicolaaskerk was daardoor al na ruim veertig jaar te klein geworden. Besloten werd tot nieuwbouw op dezelfde plaats. Op 19 december 1903 vond de aanbesteding plaats voor de som van f. 74.690,–. De architect was W.G. Welsing uit Arnhem en de aannemer J.W. Kocken uit Tilburg. Een schoenenloods deed in de periode tussen de afbraak van de oude kerk en de ingebruikname van de nieuwe dienst als vervangende kerk.

De eerste steenlegging voor de nieuwe kerk vond plaats op 28 mei 1904 door pastoor Petrus Jacobus Kok. Al op 30 maart 1905 kon de kerk, die uiteraard evenals de vorige aan de Heilige Nicolaas was toegewijd, geconsacreerd worden. De consecratie werd verricht door de aartsbisschop van Utrecht, Mgr. Henricus van de Wetering.

De bouw van een nieuwe kerk begon op 28 mei 1904. De kerk kon al op 30 maart 1905 in gebruik genomen worden. Ook deze  kerk was  evenals de vorige aan de Heilige Nicolaas was toegewijd. Jaren later, tijden

  De oude klok

s de oorlogsdagen werd door de Duitse bezetter de zware luidklok gevorderd en verwijderd uit de toren.  De klok is nooit meer terug gekomen. Pas in 1950 werd de toren weer voorzien van enkele nieuwe luidklokken.

De eerste steen van dit gebouw is te vinden in de zijwand van de kerk aan de Johannes Vermeerlaan. Op de steen staat te lezen:

Eerste steen gelegd 28 mei 1904 het RK-Kerkbestuur P.J.C. Kok pastoor    P. Brouwer     Mr. F. Pen      N. Schimmel       I. Westerwoudt

Informatie werd verzameld in het archief van de Historische Kring Baerne, uit het boek de geschiedenis van Baarn van Meester Pluim, op de website www.historischekringbaerne.nl,  op de website www.groenegraf.nl , diverse publicaties op internet en vooral uit gesprekken met bewoners van de panden waarin een steen zich bevind. Bijna alle foto’s zijn gemaakt door de auteur. De foto’s van het moment van de steenlegging zijn  gemaakt door de bewoners van het betreffende pand of zijn overgenomen uit oude kranten. Veel informatie is gevonden in de Baarnsche Courant.

Dank aan iedereen die belangeloos zijn medewerking heeft verleent bij het verstrekken van informatie.