Huize Peking – 2 stenen, beiden erg oud
Javalaan 1-3  –  Baarn

 

Links de steen van Scherenberg, rechts de Chinese woning Huize Peking van Scherenberg.

Richard Scherenberg, een rijke Amsterdamse koopman, liet in 1791 en 1793  twee Chinese villa’s bouwen aan de rand van het toenmalige centrum van Baarn. Hij gaf de huizen natuurlijk Chinese namen mee resp. Peking en Canton. Het huidige Peking is pas in 1890 gebouwd. Ter vervanging van het Chinese Peking van Scherenberg. De Chinese villa’s zagen er wel bijzonder uit maar waren niet erg praktisch. De trap naar de slaapkamer zat bijvoorbeeld aan de buitenzijde van het gebouw in de open lucht. En dat was in de zomer niet zo’n probleem maar in de koude Hollandse winters ligt dat toch anders.

Op 9 augustus 1791 legde Richard Scherenberg de eerste steen van zijn opvallende villa. Deze steen is bewaard gebleven en is nu aan de achterzijde van Huize Peking bij een regenpijp terug te vinden.  Achter de regenpijp is een tweede tekststeen te vinden. Deze steen markeert de bouw in 1890 van het huidige Huize Peking.

Deze steen werd gelegd door de toenmalige bouwheer Jonkheer Mr. B. Ph. De Beaufort.

Peking is in de loop der tijd vaak van eigenaar gewisseld. Na Scherenberg was het eigendom van de broer van keizer Napoleon, koning van Holland Lodewijk Napoleon. U weet wel de man die moeite had de titel koning van Holland uit te spreken en sprak over het konijn van Holland. Hij kocht de villa voor 60.000 gulden van Scherenberg. Vervolgens kwam het pand in handen van Jonkheer Mr. Johan Melchior Kemper en daarna Prins Willem, de latere koning Willem II. Zijn vrouw Anna Paulowna erfde na zijn dood het pand en schonk het aan hun dochter Sophia von Sachsen-Weimar.  Deze Sophia werd na haar overlijden bijgezet in Weimar in dezelfde crypte waar Goethe en Schiller hun laatste rustplaats vonden. Prinses Sophia verkocht grond en pand aan de Baarnsche Bouwmaatschappij. Drie jaar later kocht De Beaufort het geheel. Jonkheer De Beaufort liet het pand slopen en een nieuw Peking optrekken. Regelmatig kwamen Koningin-moeder Emma en de jonge prinses Wilhelmina bij de Baarnse burgemeester De Beaufort over de vloer. Wilhelmina speelde met de dochter van Beaufort, Henriëtte de Beaufort (Baarn 1890-1982). Henriëtte ontpopte zich later als schrijfster en historica. Dit laatste staat vermeld op de voorgevel van het pand. Ook de bekende August Janssen is een tijdlang eigenaar van het pand geweest en verhuurde zijn bezit aan  o.a. het Rode Kruis dier er een lazaret in maakte. Vervolgens kwam het pand in handen van de overheid die er een belastingkantoor in vestigde.

De Torenlaan, waarop het pand uitkijkt, kreeg in de Baarnse volksmond al snel de bijnaam ‘Laan der Zuchten”. Aan het begin van de laan de belastingdienst, halverwege het toenmalige ziekenhuis en aan het einde de algemene begraafplaats. Een zeer toepasselijke naam. Tegenwoordig is in huize Peking Huize Holland, een woonzorglocatie gevestigd.

 

Informatie werd verzameld in het archief van de Historische Kring Baerne, uit het boek de geschiedenis van Baarn van Meester Pluim, op de website www.historischekringbaerne.nl,  op de website www.groenegraf.nl , diverse publicaties op internet en vooral uit gesprekken met bewoners van de panden waarin een steen zich bevind. Bijna alle foto’s zijn gemaakt door de auteur. De foto’s van het moment van de steenlegging zijn  gemaakt door de bewoners van het betreffende pand of zijn overgenomen uit oude kranten. Veel informatie is gevonden in de Baarnsche Courant.

Dank aan iedereen die belangeloos zijn medewerking heeft verleent bij het verstrekken van informatie.