Brug over de Eem, uit 1900
Eemweg – Eembrugge

De gemeente Baarn kent naast Lage Vuursche nog een woonkern. De oude stad Eembrugge aan de rivier de Eem  is niet groot, maar wel een historische plaats met eigen stadsrechten. Eembrugge telt ca. 130 inwoners. En bestaat uit een paar boerderijen, woonhuizen en opslagplaatsen.

Op de plek waar nu Eembrugge ligt ontstond rond 1200 het kerkdorp Ter Eem, vanaf 1347 versterkt met het Huis ter Eem. Vanuit dit dorp werd de Eemvallei ontgonnen door de bisschop van Utrecht. Het stadje is genoemd naar de brug over de Eem waar de weg van Baarn naar Bunschoten de Eem kruist. In 1811 werd het tot dan zelfstandige gerecht bij Baarn gevoegd.

Er zijn in de loop der eeuwen vele bruggen over de Eem geweest. Tot 1900 waren het voornamelijk houten ophaalbruggen. De brug die er tot 1848 lag was een zogenaamde éénklepper. De doorvaartbreedte was 6, 17 meter.  De klep van de brug had een lengte van 5,70 meter. Het brugdeel moest met een slinger worden opgedraaid. Vaak waren hier meerdere sterke mannen voor nodig. In  1848 werd besloten de doorvaartbreedte te vergroten naar 8 meter.  De oude éénklepbrug werd vervangen door één met twee kleppen. Ook deze brug moest met de hand worden opgedraaid.

In 1900 was het weer noodzakelijk een nieuwe brug neer te leggen. Van dit heugelijke feit resteert nog de gedenksteen die in de wand naast de brug moet hebben gezeten. Op de simpele steen staat:

Herbouwd 15 april – 1 juli 1900

Deze brug  werd op 4 juli 1900 officieel geopend. Rond die tijd passeerden ca. 800 schepen jaarlijks de brug. De kleppen stonden iets schuin ten opzichte van elkaar. Daarom waren er op de brugdekken latjes aangebracht voor betere grip voor paarden en wagens. Vanaf 1909 hebben drie generaties Van IJken de brug bediend.

Deze laatste brug die in het hart van Eembrugge lag is in 1962 afgebroken en vervangen door een iets zuidelijker gelegen nieuwe brug. De brugwachtersfunctie verdween begin 21e eeuw, de bediening geschied vanaf dat moment op afstand.

 

Informatie werd verzameld in het archief van de Historische Kring Baerne, uit het boek de geschiedenis van Baarn van Meester Pluim, op de website www.historischekringbaerne.nl,  op de website www.groenegraf.nl , diverse publicaties op internet en vooral uit gesprekken met bewoners van de panden waarin een steen zich bevind. Bijna alle foto’s zijn gemaakt door de auteur. De foto’s van het moment van de steenlegging zijn  gemaakt door de bewoners van het betreffende pand of zijn overgenomen uit oude kranten. Veel informatie is gevonden in de Baarnsche Courant.

Dank aan iedereen die belangeloos zijn medewerking heeft verleent bij het verstrekken van informatie.