Huis in ’t dal
Dalweg 12 – Baarn

De eerste steen van de villa aan de Dalweg nummer 12 werd gelegd door Anna Elisabeth van Helden. Anna was 5 jaar oud toen zei feestelijk de eerste stond mocht plaatsen. Anna werd op 17 december 1866, dus ruim 150 jaar geleden, in Baarn geboren.  Haar ouders waren Anthony van der Helden en Catharina Tesselhof. Beiden waren afkomstig uit Soest. Anna was nog een kleuter toen zij de eerste steen mocht leggen. In hoeverre zij echt de steen gelegd heeft vertelt het verhaal niet, de steen is alles het enige bewijs dat aan  bij de bouw van het huis aan de Dalweg was betrokken. Over haar vader is meer te vertellen. Anthony van der Helden was een veelzijdig man. Hij was van beroep kantoorklerk, maar ook tuinarchitect, makelaar en een verdienstelijk landschapschilder. En door die laatste hoedanigheid is zijn faam nog heden ten dage bekend.  In de collectie van de Historische Kring Baerne bevinden zich diverse schilderijen en tekeningen van zijn hand. Veelal landschappen in en rond Baarn. Dat hij een gevierd schilder was blijkt wel uit de krantenartikelen uit de Baarnsche Courant van onder andere 15 juni 1889 en 26 april 1890.

        

Om u een beeld te geven van wat Anthony zoal schilderde is hierbij een schilderij en een tekening van zijn hand afgebeeld.  Het schilderij stelt het “Wilde Veen”voor.  Nu zult u vragen. Het  “Wilde Veen”, waar is dat in Baarn? Als u naar dit schilderij kijkt is herkenning met de huidige situatie bijna niet meer mogelijk. Links op het schilderij ziet u het theehuisje in het bosje van IJzendijke. En dit bosje van IJzendijke kennen veel, met name oudere Baarnaars, al wat beter dan het “Wilde Veen”. Het bosje van IJzendijke is het tegenwoordige Maarschalksbos, bekend van het ziekenhuis en het hertenkamp. Het Wilde Veen” was veel uitgestrekter dan dit bos alleen. Het liep tot aan de Gooise grens, dus tot onder Hilversum. De tweede afbeelding is een door Van der Helden gemaakte tekening van de Zandvoortsche molen. Ook deze tekening is een stukje Baarn dat niet een, twee, drie te herleiden is naar de huidige situatie. Wij kijken hier naar een molen die stond waar nu de Jacob van Lenneplaan is en wel op de plek van huisnummer 43 en 45.

Anthony van der Helden was een man van vele vaardigheden, dat blijkt al uit zijn beroepen, maar ook uit de nevenfuncties die hij bekleedde. Hij was president van de sociëteit Burgerlust, die resideerde in de vergaderzaal van het Amaliahotel (Het latere hotel de la Promenade) en hij was penningmeester van het waterschap Eemland.

Vader Anthony van der Helden werd 67 jaar oud en is begraven op de oude begraafplaats aan de Berkenweg. Zijn dochter Anna, de steenlegster is op 29 januari 1946 in Baarn overleden en enige dagen later begraven. Zij vond haar laatste rustplaats op de algemene begraafplaats aan de Wijkamplaan.

Nog even iets over het huis Dalweg 12. De plaats waar u de steen kunt zien is direct rechts naast de voordeur van het pand. Maar de steen heeft daar niet altijd gezeten. Hij is pas ca. 35 jaar naast deze voordeur te zien.  Tijdens de renovatie van de oude dorpsvilla in 1979-1980 door A. Blankenstein is de steen verplaatst. De voorgevel van het huis is zelfs later nog een keer aangepast in de zomer van 1988 door J. Schut. Beide renovaties vonden plaats in opdracht van de toenmalige bewoners de heer en mevrouw M. J. van de Heiden. De steen zat oorspronkelijk aan de rechterzijde van de villa waar zich vroeger de hoofdingang bevond.    

  

Informatie werd verzameld in het archief van de Historische Kring Baerne, uit het boek de geschiedenis van Baarn van Meester Pluim, op de website www.historischekringbaerne.nl,  op de website www.groenegraf.nl , diverse publicaties op internet en vooral uit gesprekken met bewoners van de panden waarin een steen zich bevind. Bijna alle foto’s zijn gemaakt door de auteur. De foto’s van het moment van de steenlegging zijn  gemaakt door de bewoners van het betreffende pand of zijn overgenomen uit oude kranten. Veel informatie is gevonden in de Baarnsche Courant.

Dank aan iedereen die belangeloos zijn medewerking heeft verleent bij het verstrekken van informatie.