Gesloopt voor de heilige koe
Pastorie op de Brink – Baarn

Een intrigerende kop. Welke heilige koe en wat is er gesloopt? De oude pastorie die hoorde bij de Pauluskerk op de Brink is gesloopt ten gunste van parkeergelegenheid van onze heilige koe, de auto. Natuurlijk het pand  was oud en niet van deze tijd, maar het bepaalde wel het gezicht op de Brink zo vlak voor die eeuwenoude Pauluskerk.

Maar laten we bij het begin beginnen. Op 27 augustus 1865 werd dominee F. J. Herman bevestigd als predikant van de Nederlands Hervormde Gemeente te Baarn, de gemeente die al eeuwen ter kerke ging in de Pauluskerk op de Brink. Met zijn vrouw en drie kinderen kwam hij uit Delfshaven naar Baarn. Vermoedelijk heeft hij in de eerste tijd nog even gewoond in de oude 17e eeuwse pastorie op de Brink. Later breide het gezin Herman nog uit met drie kinderen. Die oude pastorie stond direct naast de kerk met de voordeur aan de Brink, zie de afbeelding. Dat deze pastorie aan vervanging toe was spreekt uit het volgende verslag:

Een eerste vermelding van een reparatie aan de pastorie ramen en de zolder is van 1757. Want, staat er geschreven, “des winters huisde hij (de predikant) op de bovenkeuken, omdat het in de rst van het huis te koud en nat was”. Hoewel deze pastorie in november 1855 nog gerestaureerd werd voor toen formidabele bedrag van f 1377,00 besloten de kerkvoogden op 12 januari 1866 de pastorie te slopen en een nieuwe te bouwen die wat verder van de kerk af kwam te staan. De pastorie werd een kwart slag gedraaid en kwam met de achterkant naar de kerk te staan. De kosten werden begroot op f 10.000,00 waarvan f 4.000,00 werd verkregen uit vrijwillige bijdragen. En f 6.000,00 werd verkregen door een lening ad 3% rente. Die vrijwillige bijdrage was niet mis als het bedrag afzet tegen het aantal kerkleden. De Hervormde gemeente telde in die tijd ca. 850 leden, merendeels arme boeren en handwerklieden.

De oudste zoon van dominee Herman, Jacob Juliaan Anthonie Herman, mocht de eerste steen leggen van de nieuwe pastorie. Deze Jacob werd geboren in Delfshaven op 14 mei 1861 Op het moment van de steenlegging was hij 5 jaar oud.

Op deze uitvergroting van een oude ansichtkaart is de steen zichtbaar, direct rechts naast de voordeur. Helaas is deze pastorie geen lang leven beschoten geweest. In 1968 werd het pand gesloopt. Maar de eerste is steen is gelukkig bewaard gebleven. Deze steen is nu in het bezit van de Historische Kring Baerne.

 

 

Dominee F. J. Herman, vader van de steenlegger en predikant in de Nederlands Hervormde Pauluskerk op de Brink in Baarn.

Informatie werd verzameld in het archief van de Historische Kring Baerne, uit het boek de geschiedenis van Baarn van Meester Pluim, op de website www.historischekringbaerne.nl,  op de website www.groenegraf.nl , diverse publicaties op internet en vooral uit gesprekken met bewoners van de panden waarin een steen zich bevind. Bijna alle foto’s zijn gemaakt door de auteur. De foto’s van het moment van de steenlegging zijn  gemaakt door de bewoners van het betreffende pand of zijn overgenomen uit oude kranten. Veel informatie is gevonden in de Baarnsche Courant.

Dank aan iedereen die belangeloos zijn medewerking heeft verleent bij het verstrekken van informatie.