Villa Buitenzorg, wie was hier niet gehuisvest?
Amsterdamsestraatweg 57 – Baarn

Een rare vraag om een verhaal mee te beginnen. Maar er schuilt wel een kern van waarheid is. Want in het pand Amsterdamsestraatweg 51 hebben al heel veel personen, organisaties en bedrijven hun domicilie gehad. Het gaat zelfs te ver om ze hier allemaal te noemen. Het pand dat ik bedoel is villa Buitenzorg. Het prille begin van dit gebouw stamt uit 1840. Al even geleden dus. De eerste steen werd gelegd den 26 mei 1840 door jonkvrouwe Cornelie Geraerds Thesingh.

Dit valt te lezen op de oude steen die in de rechter buitenmuur van voormalige villa Buitenzorg gemetseld is. Als je recht voor het pand op de Amsterdamsestraatweg staat zit de steen rechts, verstopt achter de struiken, circa een halve meter uit de hoek van het oude gebouw, niet van de nieuwere aanbouw.  Je moet het weten anders zie hem niet.

Rond 1700 was dit gebied nog een heide en zandgrondengebied. In 1696 bouwde Marc de Mamuchet het landhuis Groeneveld. Rond 1800 komt dit buiten in handen van Joan Huydecoper en Johanna Tets. Zij gaven in 1838 opdracht tot het bouwen van villa Buitenzorg. In grote lijnen moest deze villa een kopie worden van het landgoed Buitenzorg (het huidige Bogor) in Jakarta in het toenmalige Nederlands Indië, nu Indonesië.

Het park om het huis werd aangelegd in de Engels landschap stijl. Dat is nog goed te zien aan de imposante bomen achter de grote kampvuurkuil. In de 19e eeuw was het gebruikelijk dat grootgrondbezitters op hun verre reizen bijzondere bomen en planten meenamen en deze op hun landgoed  een plaatsje gaven en met elkaar ruilden. Een voorbeeld van deze bijzondere bomen zijn de moerascipressen met luchtwortels in de buurt van het zogenaamde “Bananenmeer”.

Er werd veel op het terrein gebouwd. Zo werd er een rentmeesterwoning neergezet en een Oranjerie gebouwd. De oorspronkelijke bediendewoning is nu het kabouterhuis van Scouting Nederland die nog steeds op het terrein gehuisvest is. Ook zij zijn vele jaren bewoner van villa Buitenzorg geweest. Weliswaar eerst onder de naam N.P.G. het Nederlands Padvinders Gilde. Later bekend onder de naam Scouting Nederland.

Ook heeft er een schooltje gestaan op het grondgebied van villa Buitenzorg, hieraan herinnert nog altijd het prachtige schoollaantje dat loopt richting Groeneveld. Het koetshuis naast de entree is nu kantoor van Scouting Nederland. Het gebied achter Buitenzorg heet De Blauwe Koepel. Dit was oorspronkelijk de naam van het theehuisje dat tot het landgoed behoorde. Theehuis De Blauwe Koepel komt aan zijn naam door de schildering van een blauwe lucht op het plafond van dit theehuisje. Helaas is het theehuisje rond 1960 gesloopt.

Naast Scouting Nederland, De Hippische sportbond en een aantal Human-resource bedrijven is het pand ook eigendom geweest van een aantal particulieren.

 

Informatie werd verzameld in het archief van de Historische Kring Baerne, uit het boek de geschiedenis van Baarn van Meester Pluim, op de website www.historischekringbaerne.nl,  op de website www.groenegraf.nl , diverse publicaties op internet en vooral uit gesprekken met bewoners van de panden waarin een steen zich bevind. Bijna alle foto’s zijn gemaakt door de auteur. De foto’s van het moment van de steenlegging zijn  gemaakt door de bewoners van het betreffende pand of zijn overgenomen uit oude kranten. Veel informatie is gevonden in de Baarnsche Courant.

Dank aan iedereen die belangeloos zijn medewerking heeft verleent bij het verstrekken van informatie.